۱۳۹۷ جمعه ۲۹ تير
تاريخچه هيات امناء دانشگاه ها


درشرايط حاضرنقش محوري دانشگاهها درتوليد علم وتوسعه كشورانكارناپذيربوده ، درچشم انداز بيست ساله نيزانتظارات بسيارگسترده اي ازدانشگاهها وجود دارد .

دانشگاهها مكلفند همسوبا گسترش روزافزون علوم وفنون وتكنولوژي هاي جديد وپيشرفته درجهان وباتوجه به نيازكشور ، نيروي انساني متدين ومتبحر ، بانشاط وفعال ، بالنده ومتفكرباتوجه به نيازكشور تربيت كنند ، علاوه برآن به توليد علم وبويژه علوم بومي همت گمارند . بنابراين اداره اموردانشگاهها بعنوان مغزمتفكرجامعه بايد قوانين ومقرراتي با ويژگيهاي متفاوت ازساير دستگاهها داشته باشد . قانون تشكيل هيات امناء به همين منظوردرشوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده وتاحدزيادي اختيارات ويژه اي به دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وپژوهشي داده است . اما بدليل نهادينه نشدن اين تفكردرسايردستگاهها مشكلاتي راجهت استفاده مطلوب ازقانون مذكورفراهم آورده است .

تصويب ماده 49 قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه وماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه راه رابراي اداره اموردانشگاه با ويژگيهاي فوق هموارنموده است ليكن مي بايست تلاش گسترده اي جهت عملياتي شدن اين ماده قانوني با حفظ رعايت سياستها وقوانين وزارت متبوع صورت پذيرد .

ازتاسيس اولين موسسه آموزش عالي درايران حدود 107 سال وازتشكيل اولين هيات امناء حدود 42 سال مي گذرد . درزيربه تاريخچه هيات امناء درقبل وبعد ازانقلاب اسلامي پرداخته مي شود .

الف ) هيات امناء قبل از انقلاب اسلامي :

ازسال 1340 يعني قبل از تاسيس وزارت علوم وآموزش عالي زمزمه هاي هيئت هاي امناء دانشگاهها وموسسات آموزش عالي به صورتها وتركيبهاي متفاوت وپراكنده به گوش مي رسيد . ازجمله درسال 1339 دراساسنامه دانشگاه ملي سابق ( شهيد دكتربهشتي ) هيئت امناء بعنوان ركن اصلي دانشگاه به تصويب رسيد . اما دانشگاه شيراز براساس قانون تاسيس دانشگاه مصوب سال 1342 ( هه  ش ) جزء اولين دانشگاههائي بود كه داراي هيئت امناء گرديد . سپس دانشگاه صنعتي شريف درسال 1344 هيئت امناء خود را تشكيل داد . سرانجام درسال 1346دانشگاه تهران نيزداراي هيئت امناء گرديد . دراسفند ماه 1350 قانون هيئت هاي امناء موسسات عالي علمي ودولتي ازتصويب مجلسين وقت گذشت . كه پايه واساس آن ، قانون تشكيل واختيارات هيئت امناء دانشگاه تهران بود . طبق آن ، هيئت هاي امناء دانشگاهها وموسسات آموزش عالي به صورت يكنواخت وهماهنگ تشكيل مي گرديد . اعضاي هيئت امناء مركب ازوزير علوم وآموزش عالي يا نماينده تام الاختياروي ، 8 نفرازشخصيت هاي محلي وكشوري كه بتواند نقش موثري درتوسعه موسسه مربوط داشته باشند ، بودند . ضمنا درموسسات آموزش عالي خارج از پايتخت استاندارمربوط نيزعضويت داشت . درموسسات علمي وابسته به وزارتخانه وسازمان هاي ديگر وزيريا مسئول مربوط علاوه بروزيرعلوم به اقتضاء سمت خود رياست ويا عضويت هيئت امناء را داشتند . روساي موسسات عالي علمي بدون حق راي درجلسات شركت داشتند . وزارت علوم و آموزش عالي مي توانست مقررات اين قانون را درصورت اقتضاء درهريك از موسسات عالي پژوهشي دولتي ديگر ويا موسسات عالي علمي ديگري كه به نحوي ازانحاء ازكمك دولت استفاده مي نمودند به اجرا بگذارد . براساس اصلاحيه قانون هيئت امناء مصوب سال 1350 كه درمردادماه 1353 به تصويب رسيد ، وزارت علوم و آموزش عالي مكلف گرديد . براي هريك ازدانشگاههاي دولتي و غيردولتي وموسسات آموزش عالي وپژوهشي دولتي هيئت امنائي با تركيب وزيرعلوم وآموزش عالي يا نماينده تام الاختياراو ، وزير مشاورورئيس سازمان برنامه وبودجه يا نماينده تام الاختياراو ، دبيرشوراي مركزي دانشگاهها وموسسات آموزش عالي ، چهارتن ازشخصيتهاي بصيرومطلع كه نقش موثري درتوسعه موسسه مربوطه داشته باشند ، تشكيل دهد . دردانشگاههها وموسسات آموزش عالي خارج از پايتخت استاندارورئيس انجمن شهرمربوط نيزعضو هيئت امناء بودند .

درموسسات آموزش عالي وپژوهشي وابسته به سايروزارتخانه ها وموسسات دولتي وزيريا مسئول دولتي نيزبه اقتضاي سمت خود رياست يا عضويت هيئت را داشتند . روساي دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وپژوهشي بدون حق راي درجلسات شركت داشتند .

هيئت هاي امناء دانشگاهها بتدريج باتركيب شرح وظيفه فوق ايجادوشروع بكارنمودند .

ب ) هيئت امناء بعداز انقلاب اسلامي :

پس ازپيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي دركشور دراسفند سال 57 تمامي هيئت هاي امناء دانشگاهها به استناد لايحه قانوني مربوطه منحل گرديد . ليكن براي جلوگيري ازركود اداريه اموردانشگاهها وموسسات تحقيقاتي هياتي مركب ازوزيرعلوم وآموزش عالي ، وزيرمشاورورئيس سازمان برنامه وبودجه ووزير طرحهاي انقلاب تشكيل وتصميم گيري دركليه موارد فوق را بعهده گرفت . آن هيئت بعدها به هيئت سه نفره جانشين هيئت امناء معروف گشت كه متشكل از وزيرعلوم و آموزش عالي ورئيس سازمان برنامه وبودجه يا نمايندگان تام الاختيار آنان وآقاي دكتريدالله سحابي
( عضويت با نام ) بود .

هيئت سه نفره فوق الذكر ازاسفند سال 57 تا پايان سال 69 طي سي ونه جلسه تلاش نمود تا درباره مسائل ومشكلات مالي ، اداري ، استخدامي وسازماني دانشگاهها درچهارچوب قوانين ومقررات مربوطه تصميم گيريهاي لازم را بعمل آورند .

هيئت سه نفره مزبورفعاليتهاي خود را ازطريق كميته هاي كارشناسي اداري ، مالي وبررسي وتجديد نظروتدوين قوانين ، آئين نامه استخدامي پيگيري و سازماندهي مي كرد .

باگسترش كمي آموزش عالي وتاسيس دانشگاهها ودانشكده هاي مختلف دراقصي نقاط كشور وهمچنين افزايش شماردانشجويان وتوجه به پژوهشي درسطوح بنيادي وكاربردي وتوسعه اي وافزايش نيازها وخواسته ها وسايرعوامل موجب گرديد انديشه احياء وشكل گيري مجدد هيئت امناء دانشگاهها با هدف اعطاي استقلال بيشتردرسياستگزاري وتصميم گيري بروزنمايد . مسئولات عالي رتبه وزارت فرهنگ وآموزش عالي برآن شدند تا قانون تشكيل هيئت هاي امناء دانشگاها وموسسات آموزش عالي وپژوهشي را تنظيم نمايند ونهايتا در جلسات 181 و 183 مورخ 9 و 23/12/1367 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد ومقررگرديد مواد 8 ، 9 و 10 آن طي لايحه اي جهت تصويب به مجلس شوراي اسلامي تقديم گردد .

لازم به ذكراست تاپايان سال 1369 به رغم تصويب قانون تشكيل هيئت هاي امناء مذكوردرسال 1367 به موجب ماده 11 آن كماكان هيئت سه نفره جانشين هيئت امناء به فعاليت خود ادامه داد . دربهمن ماه سال 1369 قانون نحوه انجام امورمالي ومعاملاتي دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وتحقيقاتي به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد كه درتاريخ 26/10/1369 شوراي نگهبان آنرا تائيد نمود . متعاقب آن دانشگاههاي وابسته به وزارت علوم ، تحقيقات وفناوري وبهداشت ، درمان وآموزش پزشكي به ايجاد هيئت هاي امناء دردانشگاهها وموسسات علمي وتحقيقاتي وابسته همت گماشتند .

درحال حاضردردانشگاهها وموسسات آموزشي و پژوهشي وابسته به وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشكي 51 هيئت امناء شكل گرفته است . ضمنا براي دانشكده هاي جديد كه درسال 1392 وبعد ازآن بودجه مستقل خواهند داشت نيزهيات امناء استقرارخواهد يافت .

خاطرنشان مي سازد كه دانشگاه علوم پزشكي بقيه الله ، دانشگاه شاهد ، دانشگاه آزاد اسلامي ، دانشگاه علوم پزشكي ارتش ، دانشگاه امام حسين ( ع ) ، انستيتو پاستورايران ، موسسه عالي آموزشي وپژوهشي طب انتقال خون ايران وموسسه سرم وواكسن سازي رازي نيزداراي هيئت امناء مي باشند .

نكته داراي حائز اهميت آنكه با تصويب ماده 49 قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه كشور ازابتداي سال 1384 دانشگاهها وموسسات آموزش عالي و پژوهشي دولتي صرفا براساس آئين نامه ها ومقررات اداري ، مالي ، استخدامي و تشكيلات خاص ، مصوبات هيئت هاي امناء مربوطه كه به تائيد وزراي علوم ، تحقيقات وفناوري وبهداشت ،درمان وآموزش پزشكي حسب مورد مي رسد بدون الزام به رعايت قانون محاسبات عمومي ، قانون استخدام كشوري وسايرقوانين ومقررات عمومي اداري ، مالي واستخدامي اداره شده كه با تاكيد اين مهم درقانون برنامه پنجساله پنجم توسعه « بند ب ماده 20 » نقش هيات هاي امناء واستقلال دانشگاه ها پررنگ ترگرديده است . ضمن آنكه اعتبارات اين موسسات كمك تلقي شده وپس ازپرداخت به هزينه قطعي منظورمي گردد .


اين مواد قانوني برنامه ها كه مصوب مجلس محترم شوراي اسلامي مي باشد مي تواند بعنوان نقطه عطفي جهت افزايش كارائي هيئت هاي امناء واستقلال دانشگاهها وموسسات آموزش عالي وپژوهشي تلقي شود . مشروط برآنكه ساختارلازم جهت تحقق اين ظرفيت قانوني دردانشگاهها وستاد وزارتخانه هاي مرتبط ايجاد گردد . درهمين راستا نيزدرسال 1390 كليه دانشگاهها و موسسات درساختار خود واحدي ستادي درحوزه رياست موسسه بنام دبيرخانه هيات امناء با تصويب هيات امناي خود وتائيد وابلاغ وزارت بوجود آوردند تا به عنوان بازوي ارتباطي بين اعضاي اصلي ، مسئولين دانشگاه ووزارت متبوع بوده و هماهنگي هاي لازم را براي پويائي هيات امناء واجرائي شدن مصوبات بوجود آورند .

 

دانلود فايل ورد...دانلود فايل
pdf

تاریخ :
1396/08/07
تعداد بازدید:
106
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0

ارسال نظرات
دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني جهرم مي باشد.
Powered by DorsaPortal