۱۳۹۶ دوشنبه ۲۰ آذر
سرطان مثانه

سرطان مثانه:

سرطان مثانه

مثانه قسمتي از سيستم ادراري و در زير شكم قرار دارد. مثانه از ادرار پر شده و متناوبا ادرار از طريق لوله اي به نام ميزراه (پيشابراه) از بدن خارج مي شود.

پيشابراه در مردان از ميان غده پروستات و آلت تناسلي مي گذرد. اين لوله در زنان كوتاهتر بوده و درست در بالاي واژن (دهانه خروجي رحم) باز مي شود.

ادرار در كليه ها ساخته شده و محتوي آب و مواد زايد مي باشد.لوله اي به نام ميزناي يا حالب از هر كليه خارج شده و ادرار را به داخل مثانه آزاد مي كند. سلولهايي كه در طول ديواره داخلي مثانه قرار دارند، سلولهاي ترانزيشنال يا انتقالي ناميده مي شوند.

لايه نازكي از سلولها به نام لامينا پروپريا در زير اين ديواره وجود دارد.

قسمت بيروني تر ديواره مثانه شامل لايه ضخيمي از بافت ماهيچه اي است كه هنگام خروج ادرار منقبض مي شوند.تومور مثانه مي تواند در سطح خارجي ديواره مثانه (بصورت پاپيلوما خوش خيم يا بد خيم) و در ديواره داخلي مثانه (معمولا بد خيم و كشنده) رشد كند و با سرعت به عضلات اصلي مثانه هجوم ببرد.

بيشتر تومور هاي مثانه (%90) از سلول هاي سرطاني سر چشمه مي گيرند و از غشاي موكوزي لايه اپي تليمي رشد مي كنند.درصد كمي از آنها غده سرطاني،سرطاني اپيدرموئيد،كار سينوما سلول هاي پولكي ،ساركوما، تومور فرعي مثانه،و كارسينوماي طبيعي هستند.

سرطان مثانه بيشتر در مردان بالاي 50 سال و در كشورهاي صنعتي رايج است.

-سه نوع سرطان در سلول‌هاي غشاء مثانه ايجاد مي‌شوند. اين سرطان‌ها با توجه به نوع سلول‌هاي بدخيم (سرطاني) نام‌گذاري مي‌شوند:

ترانزيشنال سل كارسينوم (Transitional Cell Carcinoma): سرطاني است كه در سلول‌هاي موجود در دروني‌ترين لايۀ مثانه ايجاد مي‌شود. اين سلول‌ها مي‌توانند با پر شدن مثانه منبسط شده و با خالي شدن آن منقبض شوند. بيش‌تر سرطان‌هاي مثانه در سلول‌هاي ترانزيشنال ايجاد مي‌شوند.

كارسينوم سلول سنگفرشي (Squamous Cell Carcinoma): سرطاني است كه در سلول سنگفرشي ايجاد مي‌شود، كه سلول‌هايي ظريف و مسطح هستند كه ممكن است پس از عفونت‌ها يا التهاب‌هاي بلند مدت، در مثانه به‌وجود آيند.

آدنوكارسينوم(Adenocarcinoma): سرطاني است كه در سلول‌هاي غده‌اي ( Glandular ، غدۀ مترشحه يا Secretory) به‌وجود مي‌آيد. سلول‌هاي غده‌اي موجود در مثانه، موادي مخاط مانند توليد مي‌كنند.

سرطاني كه به غشاي مثانه محدود مي‌شود سرطان مثانۀ سطحي ناميده مي‌شود. سرطاني كه در سلول‌هاي ترانزيشنال آغاز شود، ممكن است از غشاء مثانه گذشته و به ديوارۀ ماهيچه‌اي مثانه حمله كند و يا به اندام‌هاي مجاور و غدد لنفاوي سرايت كند؛ به اين نوع سرطان، سرطان مثانۀ مهاجم مي‌گويند.

علت:

-مواد سرطان زاي محيطي و تنباكو و دخانيات

-نوع كارسينوماي پولكي ياsquamous cell carcinoma در مناطق جغرافيايي كه كرم هاي پهن يا schistosomiasis به صورت بومي وجود دارد رخ مي دهد.

سرطان مثانه سرطاني شايع مي باشد.در بيشتر موارد ، سرطان مثانه از سلولهاي ترانزيشنال يا انتقالي كه در طول ديواره داخلي مثانه قرار دارند پيشرفت مي كند. اين نوع سرطان، سرطان سلولهاي انتقالي مثانه نام دارد. انواع ديگر سرطان مثانه نادرتر هستند.

سرطان مثانه بيشتر در چه افرادي ديده مي‌شود؟

افرادي كه زياد سيگار مي‌كشند، احتمال ابتلا بالاتري به سرطان مثانه دارند، طوري كه حدود 50 درصد مردان سيگاري امكان ابتلا به سرطان مثانه را دارند و اين مقدار در زنان سيگاري به 31 مي‌رسد.

عوامل شغلي نيز در ابتلا به سرطان مثانه اهميت دارد، مانند كارگران صنايع رنگ و لاستيك سازي نقاشي و نفت كه بيشتر در معرض ابتلا هستند.

علائم و نشانه ها:

-وجود خون در ادرار

در بيشترين موارد، اولين علامت عبور خون در ادرار (هماتويوري) است. هماتويوري (ادرار خوني) كه توسط تومور اوليه مثانه به وجود مي آيد، معمولا بدون درد مي باشد. چنانچه در ادرار شخص خون باشد بهتر است به پزشك مراجعه كند. هنگامي كه تومور گهگاه خونريزي مي كند، خون در ادرار ممكن است ظاهر و ناپديد شود. البته علتهاي بسيار زياد ديگري نيز هستند كه باعث ادرار خوني مي شوند و الزاما هر ادرار خوني به معني سرطان نيست. اما بهرحال در صورت مشاهده اين وضعيت توصيه مي شود كه حتما به پزشك مراجعه شود.

-ساير علايم

بعضي از تومورها ممكن است باعث تحريك پذيري مثانه و بروز علايمي مشابه عفونت ادراري شوند. براي مثال، تكرر ادرار و درد در موقع خروج ادرار. اگر سرطان از نوع تهاجمي به عضله باشد و در سرتاسر ديواره مثانه رشد كند، ممكن است علايم ديگري به مرور زمان پيشرفت كند. براي مثال، درد در زير شكم. اگر سرطان به قسمت هاي ديگر بدن پخش شود، علايم متعدد ديگري مي تواند پيشرفت كند.

-در %25 افراد در مراحل اوليه نشانه اي ندارد

-علائم اوليه:بزرگ شدن مثانه ،درد ،خون در ادرار به طور متناوب (مثلا لخته در ادرار)

-با زخم هاي پيش رونده،معمولا درد فوق عانه اي بعد از تخليه ادرار.

-ساير علائم:تحريك پذيري مثانه،ادرار كردن متقاطع،شب ادراري

تست هاي تشخيصي:

-سيسيتوسكوپي مي تواند كنسر مثانه را نشان دهد .زماني كه اين شناسايي زير بيهوشي باشد معمولا براي مطمئن شدن از اينكه مثانه به ديواره لگن فيكس شده باشد انجام مي شود.

-نمونه برداري

-بررسي ادرار به وجود خون در ادرار مي توند برسد

-اوروگرافي ميتواند در تشخيص :بزرگي مثانه،شناسايي تومور در مراحل اوليه،شناسايي مشكل اصلي در لوله ادراري فوقاني،هيدرو نفروزيس و تشخيص ديواره سفت و دفورمه شده كمك كند

-رگ نگاري هاي ناحيه لگن ميتواند تومور را در ديواره مثانه مشخص كند.

-اسكن پرتونگاري ها ضخامت ديواره مثانه و همچنين بزرگي گره هاي لنفي خلف صفاقي را مشخص مي كند.

-اولتراسونوگرافي در شناسايي متاستاز در اطراف مثانه و تشخيص بافت تومور از بافت كيسه مثانه مأثر است.

درمان:

-تومور هاي سطحي مثانه

شامل برش و نابودي تومور( الكتريكي ) با سيستوسكوپ.اين روش زماني مؤثر است كه تومور به عضلات تجاوز نكرده باشد.

شيمي درماني داخل مثانه اي براي تومور هايي استفاده مي شود كه جاهاي مختلفي از مثانه قرار دارند.اين روش شامل شستن مثانه به طور مستقيم با مواد آنتي نئوپلاستيك-مانند thiotepa-doxorubicin-mitomycin

استفاده از واكسن BCG=bacille calmette-guerin كه براي تومور هاي سطحي مفيد است.

تومور هاي خيلي بزرگ با يد به كمك سيستوسكوپ و به صورت تكه تكه خارج شوند تا تمتم تومور برداشته شود.اين روش فقط براي تومور هايي امكان پذير است كه نزديك به گردنه مثانه يا محل خروج پيشاب راه نباشد.

-تومور هاي عمقي

يكي از انتخابها راديكال سيستكتومي است.اين جراحي شامل برداشتن مثانه،بافت چربي و لنفي اطراف،پروستات و كيسه سمينال(در مردان)،رحم (در زنان) است.جراحان معمولا مثانه از بين رفته را با قسمتي از روده باريك ترميم مي كنند.ساير روش هاي ترميمي:اورتروستومي،نفروستومي،وزيكوستومي،مثانه روده اي.

مردان در روش سيستكتومي راديكال به علت حذف غدد و از بين رفتن اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك كه در كنترل نعوظ و انزال نقش دارند دچار ناتواني جنسي مي شوند.

-برداشت تومور

بيشتر تومورهاي سطحي مثانه توسط يك متخصص و با كمك دستگاه سيستوسكوپ برداشته مي شوند. اين عمل، برداشت تومور با استفاده از دستگاه ويژه اي در پيشابراه transurethral resection (TUR) نام دارد، به اين دليل كه تومور از طريق سيستوسكوپ كه به بالاي پيشابراه منتقل مي شود، حذف مي گردد. در اين درمان، براي ورود به مثانه نيازي به جراحي با باز كردن شكم نمي باشد. دستگاههاي كوچكي مي توانند به پايين كانال جانبي سيستوسكوپ براي برداشت تومور فرستاده شوند.

-شيمي درماني فوري

همراه با عمل بالا، انجام يك دوز از شيمي درماني درون مثانه معمول مي باشد. شيمي درماني معمولا ظرف 24 ساعت از حذف تومور انجام مي شود. در اين روش با استفاده از لوله اي ظريف و انعطاف پذير (مانند سوند ادراري) كه براي چندين ساعت باقي مي ماند، مايعي به داخل مثانه فرستاده مي شود. اين مايع محتوي داروي شيمي درماني مي باشد. داروهاي شيمي درماني، سلولهاي سرطاني را كشته يا آنها را از تكثير باز مي دارند. هدف از اين كار كشتن سلول سرطاني است كه در عمل TUR به جا مانده اند. مطالعات نشان داده است يك دوز از شيمي درماني داخل مثانه، شانس بازگشت تومور را در آينده كاهش مي دهد.

-شيمي درماني/ايمني درماني تكميلي

توموري كه طي عمل TUR برداشته مي شود، زير ميكروسكوپ مورد مطالعه قرار مي گيرد. اين عمل كمك مي كند ميزان تهاجمي بودن تومور و نوع سلول سرطاني تشخيص داده شود. بسته به مرحله و نوع سرطان، شيمي درماني بيشتري از داخل مثانه ممكن است توصيه شود. اين عمل با استفاده از همان لوله ها انجام شده و ممكن است هر 1 الي 4 هفته براي چندين ماه صورت گيرد. هدف از اين كار كشته شدن تمام سلول هاي سرطاني به طور قطع و كاهش احتمال بازگشت تومور مي باشد.

بيشترين داروي رايج مورد استفاده براي شيمي درماني بيشتر، BCG نام دارند. اين دارو در واقع واكسني است كه براي پيشگيري از بيماري سل (TB) استفاده مي شود. مشخص نيست كه اين دارو چگونه براي درمان سرطان مثانه عمل مي كند. شايد سيستم ايمني را براي از بين بردن سلولهاي غيرطبيعي در ديواره مثانه تحريك ميكند. بنابراين مي توان گفت درمان با BCG ايمني درماني است. گاهي از ساير داروهاي شيمي درماني به جاي BCG مورد استفاده قرار مي گيرند.

-بررسي هاي مكرر

بعد از اينكه تومور سطحي برداشته شد، گاهي انجام تست سيستوسكوپي دوباره مورد نياز خواهد بود. بازگشت (عود) تومور در برخي موارد اتفاق مي افتد و سيستوسكوپي دوباره اين بازگشت را در مراحل اوليه تشخيص خواهد داد. در صورتي كه تومور بازگردد (عود كند) مي تواند دوباره درمان شود. در ابتدا فاصله زماني ميان تست هاي سيستوسكوپي هر 3-4 ماه مي باشد اما ممكن است در صورتي كه مثانه در هر باز بررسي فاقد تومور باشد، اين فاصله زماني ميان هر تست طولاني تر شود. بيمار ممكن است هر چند وقت يكبار به مدت چندين سال اين تست را انجام دهد تا مطمئن شود تومور بازگشت (عود) نكرده است.

همانطور كه در بالا ذكر شد، آزمايشات مخصوصي براي ادرار براي تشخيص سرطان مثانه مطرح شده اند. در صورتي كه اين تست ها موفقيت آميز باشند، ممكن است براي بررسي اينكه آيا تومور بازگشت (عود) كرده است يا خير در مقايسه با سيستوسكوپي روش بهتري باشند

پيش‌‌ آگهي (احتمال بهبودي) به عوامل زير بستگي دارد:

مرحلۀ سرطان (اينكه آيا سرطان مثانه، سطحي است يا مهاجم، و آيا به ديگر قسمت‌هاي بدن سرايت كرده است يا نه). اغلب مي‌توان سرطان مثانه را در صورتي‌كه در مراحل اوليه باشد معالجه كرد.

نوع سلول‌هاي سرطاني موجود در مثانه و ظاهرشان در زير ميكروسكوپ.

سن بيمار و سلامت عمومي وي.

 

دانلود فايل ورد...دانلود فايل pdf

تاریخ :
1396/08/03
تعداد بازدید:
27
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0

ارسال نظرات
دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني جهرم مي باشد.
Powered by DorsaPortal