۱۳۹۸ دوشنبه ۳۱ تير
درباره علم سنجي

معرفي

اهداف و تاريخچه علم سنجي

هدف از علم سنجي ارزشيابي آخرين پيشرفت‌هاي فعاليت‌هاي علمي - تحقيقاتي علوم پزشكي ايران در هر گرايش علمي و عوامل موثر در رشد آن مي‌باشد. علم سنجي مي‌تواند عنصري مفيد و كارآمد براي مسئولان و برنامه‌ريزان باشد تا مديريت منابع مالي و انساني با بالاترين كارآيي انجام پذيرد. علم‌سنجي علاوه بر سنجش تحقيقات و توليدات علمي، اقدام به ارزيابي و تعيين معيارهاي مديريتي مانند بودجه، جايگاه و بازده دانشگاه‌ها و مراكز علمي مي‌نمايد.

اساس كار علم سنجي بر بررسي چهار متغير اصلي شامل موارد زير مي باشد :
- گزارش‌هاي علمي منتشر شده
- ارجاعات به نتايج يك تحقيق علمي پس از انتشار
- منابعي كه در تحقيقات علمي از آنها بهره گرفته شده است
- سابقه كاري و وابستگي موسساتي محققان و نويسندگان
علم سنجي پس از بررسي اين متغيرها، با ارائه تركيبي مناسب از شاخص‌هاي مبتني بر آنها، به تبيين روند توليد علم و بازدهي پژوهش‌هاي علمي مي‌پردازد. در حال حاضر گروه‌هاي علم سنجي در مراكز دانشگاهي همچون مركز تحقيقات سياست علمي كشور، دانشگاه علوم پزشكي تهران، دانشگاه علوم پزشكي استان فارس، دانشگاه علوم پزشكي اصفهان و مركز توسعه و هماهنگي تحقيقات و فنآوري وزارت بهداشت مشغول به فعاليت مي‌باشند. پايگاه‌هاي اطلاعاتي شامل بانك اطلاعات مقالات علوم پزشكي ايران- ايران‌مدكس، بانك اطلاعات نشريات كشور، پايگاه استنادي علوم جهان اسلام، پايگاه اطلاعات علمي جهاد دانشگاهي، و پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران در نمايه‌سازي و در برخي موارد علم سنجي توليدات علوم پزشكي در ايران فعاليت دارند.       
سابقه اين علم به دهه هفتاد ميلادي برمي گردد. نقطه شروع و شكل گيري اين علم در روسيه شوروي بود. زماني كه براي اولين بار دوبوروف و كارنوا واژه علم سنجي را به كار بردند. آنها علم سنجي را به عنوان اندازه گيري فرايند انفورماتيك تعريف كردند. اولين تجزيه و تحليل آماري نوشته هاي علمي را به كول(Cole)، ايلز(Ealse)و هولم(Hulme)نسبت مي دهند كه براي اولين بار از مقالات علمي منتشر شده به عنوان ملاكي براي مقايسه توليد علمي كشورهاي مختلف استفاده كردند. در همان زمان افرادي نظير لوتكا(Lotka)،‌ برادفورد(Bradford)، زيف(Zipf)به منظور بررسي توزيع انتشارات برحسب مولفين و نشريات،‌مدل هاي نظري وي‍ژه ايي ارائه دادند. با وجود فعاليت هاي بسيار در حوزه اين علم، تا سال 1969 ميلادي حيطه ،‌ اهداف و تكنيك هاي علم سنجي هنوز مشخص نشده بود. در همان زمان بود كه ناليموف(Nalimov)،‌ مولچنكو(Mulchenko)رشته هاي فرعي علم سنجي و دامنه كار آن را تعيين كردند. انتشار مجله بين المللي علم سنجي در سال 1978 ميلادي به وسيله تيبور براون هم گام مهمي در جهت شناخت و توسعه جهاني اين علم بود. اين مجله توسط انتشاراتElsevierدر آمستردام منتشر گرديد و آكادمي علوم مجارستان در بوداپست (كه فعال ترين انجمن علمي در اين حوزه به شمار مي رفت) مرتبأ مقالاتي در زمينه علم سنجي در آن به چاپ مي رساند. اين مقالات به همراه مطالبي كه ناليموف منتشر مي نمود، به پرورش و شكل گيري اين علم نوپا كمك فراواني كرد.  

وظايف واحد علم سنجي دانشگاه

واحد علم سنجي دانشگاه علوم پزشكي جهرم در تابستان 1394 به پيشنهاد معاون محترم پژوهشي دانشگاه آغاز به كار نموده است. اين واحد از زير مجموعه هاي اداره اطلاع رساني پزشكي و شبكه پژوهش مي باشد كه از جمله وظايف اين واحد انتشار گزارش هاي مربوط به كميت و كيفيت انتشارات علمي (مقالات) پژوهشگران هيئت علمي و غير هيئت علمي دانشگاه مي باشد. 

گزارش هاي واحد علم سنجي شامل گزارش هاي سالانه و شش ماهه مبتني بر دو منبع اساسي است كه شامل آيين نامه ارزشيابي پژوهشي دانشگاه ها و همچنين داده هاي علم سنجي پايگاه هاي تخصصي نظير Scopus، Google Scholar و WOS مي باشد.

همچنين واحد علم سنجي دانشگاه بر اساس اهداف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي اقدام به تكميل و به روز رساني سامانه علم سنجي اعضاي هيئت علمي دانشگاه در پورتال جامعي كه بدين منظور تهيه گرديده است مي نمايد.

 

 شرح وظايف كميته علم سنجي 

1- بررسي علم‌سنجي توليدات علمي دانشگاه جهت شناخت عوامل مؤثر بر آن و مقايسه با ديگر دانشگاه‌هاي علوم پزشكي هم‌تراز؛

الف) تعريف درصد تأثير براي اساتيد و محققان شاغل در دانشگاه و اعلام افراد برتر به صورت ماهانه؛ 

ب) بررسي شاخص h دانشگاه و شناسايي مقالاتي كه افزايش تعداد ارجاعات به آنها منجر به افزايش شاخص h دانشگاه خواهد بود.

ج) بررسي و اطلاع‌رساني در خصوص تنوع در آدرس‌دهي مقالات و نظارت بر آدرس‌دهي يكسان و استاندارد در توليدات علمي دانشگاه.

د) شناسايي و معرفي مقالات پر ارجاع دانشگاه و مطالعه و معرفي عوامل مؤثر بر ارجاع زياد به مقالات.

ه) اطلاع‌رساني در خصوص مجلات ايراني كه به تازگي در پايگاه‌هاي معتبر بين‌المللي نمايه شده‌اند.

و) ارائه مشاوره در خصوص شاخص‌هاي ارزيابي مجلات به محققان و اساتيدي كه قصد چاپ مقاله دارند.

ز) بررسي مداوم مجلات علمي دانشگاه بر اساس معيارهاي علم‌سنجي.

ح) اطلاع‌رساني در خصوص پيشرفت‌هاي علوم پزشكي در ايران بر اساس شاخص‌هاي علم‌سنجي.

2- بررسي عوامل مؤثر بر برونداد پژوهشي اعضاي هيأت علمي و محققان دانشگاه با هدف ارائه راهكارهاي لازم در جهت بهبود كيفي و كمي توليدات علمي دانشگاه.

الف) شناخت عوامل مؤثر بر برونداد پژوهشي اعضاي هيأت علمي دانشگاه با هدف ارائه راهكارهاي لازم در جهت بهبود برونداد پژوهشي و رفع مشكلات و موانع موجود.

ب) همكاري در تخصيص منابع پژوهشي به اساتيد و محققان دانشگاه بر اساس شاخص‌هاي علم‌سنجي.

ج برگزاري جلسات با حضور مسئولان و محققان برتر دانشگاه به منظور انتخاب سياست‌ها و راهكارهاي كاربردي، مؤثر و متناسب جهت ارتقاي كيفي و كمي برونداد پژوهشي اعضاي هيأت علمي و محققان دانشگاه.

3- ارائه گزارشات

الف) تهيه گزارش به صورت مستمر از وضعيت جاري، ميزان رشد و عوامل مؤثر بر برونداد پژوهشي به معاونت پژوهشي دانشگاه.

ب) ارائه گزارشات مستند از وضعيت علمي و پژوهشي دانشگاه و نيز معرفي محققان برتر و داراي رشد چشم‌گير به واحد علم‌سنجي معاونت تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي جهت تشويق و معرفي در سطح ملي.


تاریخ :
1397/09/28
تعداد بازدید:
895
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0)

ارسال نظرات
نام
آدرس پست الکترونیکی شما
شماره تلفن
توضیحات
تغییر کد امنیتی
کد امنیت
دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني جهرم مي باشد.
Powered by DorsaPortal